مىدهد و اهميت آن در دقيق بودن و تشريح جزئيات اين سفر است كه ابتدا آنها را به صورت يادداشت روزانه نوشته و سپس در يك رساله تنظيم و به پيشگاه ناصر الدّين شاه تقديم كرده است « 1 » و در آن به درستى علت شكست ذلت‌بار سپاه ايران را توضيح داده است . آنچه در پايان ناگزير از گفتن آن در مورد سيد محمد مؤتمن هستيم اين است كه وى شخصى روشن‌انديش و درستكار بوده است و مىتوان سه دليل براى اين ادعاى ذكر كرد : اول سفرنامه او نشان از درك درست او از حقايق در دوران سلطنتى مستبد و رو به زوال دارد . دوم بركشيده شدن او پس از 24 سال كنار گذاشته شدن از سوى متولى درستكار آستان قدس مىباشد كه در مقابل افراد سودجو موضع‌گيرى كرده بود و سوم گرايش و عضويت وى در سازمان‌هاى آزاديخواه . رجبعلى يحيايى

--> ( 1 ) - سيد محمد لشكرنويس : پيشين / 172